Print- en onlinenieuws: concurrentie of convergentie?

social-vs-traditional

Sinds de komst van het internet en/of de nieuwe media is al heel wat gespeculeerd over de toekomst van de traditionele media. De vraag of de concurrentie van nieuwe en sociale media in de nieuwssector zal leiden tot het verdwijnen van de traditionele nieuwsmedia, vooral van de kranten of de gedrukte pers, werd reeds door velen gesteld.

Ook in deze blog zal bovenstaande vraag over de toekomst van de online- en gedrukte pers gesteld worden. In deze blog zal namelijk de onderlinge inhoudelijke afhankelijkheid van print- en online journalistiek van iets naderbij bekeken worden.

Nieuwe en sociale media als informatiebron

De concurrentie van nieuwe en sociale media binnen de nieuwssector is een feit. Zoals Mark Deuze, en ook Joanna Redden en Tamara Witschge, aangeven zijn sinds de komst van het internet heel wat vormen van onlinenieuws ontstaan. De belangrijkste vormen van onlinenieuws die zij herkennen, werden ook in voorgaande blogs reeds besproken:

  1. Officiële of traditionele nieuwssites: nieuwssites die uitgaan van traditionele nieuwsinstanties, dus kranten en of radio- en televisienieuwszenders.
  2. Zoekmachines: vele zoekmachines, zoals Google en Yahoo bieden ook een service aan waarbij zij (links naar) belangrijke nieuwsfeiten verzamelen.
  3. Niet-officiële of alternatieve nieuwssites: nieuwssites die niet uitgaan van traditionele nieuwsinstanties, maar eerder van onafhankelijk (uitzonderlijk voor het web) opgerichte nieuwsinstanties, of die uitgaan van individuen (vaak bloggers).
  4. Sociale mediasites: heel wat sociale mediasites, zoals Twitter en Facebook, worden gebruikt of kunnen gebruikt worden om nieuws te verspreiden.

Omwille van deze gevarieerde concurrentie kunnen traditionele media uiteraard niet blijven stilstaan indien ze een belangrijk deel van de nieuwssector willen blijven uitmaken. De traditionele media trachten dan ook mee te evolueren met de nieuwe technologieën. Enkel het feit dat bijna elk traditioneel nieuwsmedium tegenwoordig ook beschikt over een nieuwssite illustreert hun evolutie. Daarnaast trachten journalisten de nieuwe technologieën ook te integreren in hun werkwijze. Zoals ik in een eerdere blog reeds aanhaalde, worden vooral Twitter en Facebook (in België) vaak gebruikt door journalisten. Sociale media kunnen journalisten vaak helpen bij het zoeken naar nieuwtjes en bronnen.

Frank De Graeve, medewerker van het pr-bedrijf Quadrant Communications, wijst er echter op dat journalisten doorgaans toch voornamelijk vasthouden aan de traditionele werkwijzen omdat hun werk niet echt loont tot experiment. Het gebruik van nieuwe en sociale media binnen de journalistiek is volgens De Graeve dan ook nog niet echt optimaal. Zo stelt De Graeve vast dat heel wat traditionele media de gewoonte ontwikkeld hebben om zowat alle nieuwtjes die via sociale mediasites opduiken te gaan recycleren, te gaan gebruiken als stof voor artikels of reportages. Dit zorgt soms voor nuttig nieuws, maar vaak ook voor eerder triviaal nieuws. Volgens De Graeve moeten journalisten nog leren om goed te selecteren uit de grote zee aan informatie die door de nieuwe en sociale media wordt aangeboden.

Traditionele media als informatiebron

Frank De Graeve stelt vast dat recyclage ook in de andere richting plaatsvindt. Heel wat nieuwe en sociale media steunen voor het verkrijgen van hun nieuwsinformatie ook grotendeels op de traditionele nieuwsmedia. Verschillende onderzoeken naar de eigenschappen van onlinenieuws benadrukken dat nieuwssites zeer vaak informatie recycleren.

In hun onderzoek naar online nieuws in Groot-Brittannië stellen Redden en Witschge vast dat (traditionele) nieuwssites zowel binnen hun eigen organisatie als onderling aan recyclage doen:

“In our study we found an abundance of news online […]. However,  much of this content is homogenous – news organizations often covered stories from the same angles and different news organizations repeatedly presented the same information in their stories, be they images, quotes, or descriptive passages. In other words, homogeneity was common within as well as between mainstream news sites.”

Ook Hsiang Iris Chyi stelt vast dat online nieuwssites sterk afhankelijk zijn van traditionele media voor het verkrijgen van nieuwsinformatie:

“An online newspaper is created by the convergence of the newspaper and the Internet. Technologically, the Internet enables online newspapers to seek a worldwide market. Practically, most online newspapers are owned and operated by their print counterparts, which also serve as online editions’ primary content providers.”

Chyi besluit zelf dat online nieuwssites nog niet op punt staan en concurrentieel nog niet zo sterk staan. Volgens haar moeten online nieuwssites werken aan hun inhoudelijke onafhankelijkheid en creativiteit indien ze willen optreden als geduchte concurrent in de steeds groter worden nieuwssector.

Convergentie in de toekomst

Nieuwe en traditionele nieuwsmedia lijken (op z’n minst inhoudelijk) van elkaar afhankelijk te zijn. Het antwoord op de concurrentiële druk die zowel door de online pers en de gedrukte pers gevoeld wordt, lijkt mij dan ook convergentie te zijn. Het bestaan van de één hoeft niet de dood van de ander te betekenen, beiden hebben elkaar nodig en kunnen elkaar aanvullen. Heel wat experts, zoals bijvoorbeeld Bardoel, geloven dat twee soorten journalistiek zullen ontstaan. Enerzijds de puur informatieve journalistiek (orienting journalism), die door online media zal worden uitgevoerd. Anderzijds de eerder duidende journalistiek (instrumental journalism), die door traditionele media zal worden uitgevoerd. [4]

Mij lijkt, net zoals Frank De Graeve, het bannen van het pure nieuws uit de traditionele media misschien wel een stap te ver. Zonder nieuws, maar enkel met duiding en opinie, is een nieuwsmedium nu eenmaal geen nieuwsmedium… Maar zoals Frank De Graeve opmerkt kan een gezonde wisselwerking tussen nieuwe en traditionele media de kwaliteit van het nieuws wel ten goede komen. Nieuwe en sociale media zijn namelijk het best geschikt voor het kort en krachtig verspreiden van het pure nieuws. Op die manier wordt de nood aan het brengen van dat pure nieuws (niet overbodig maar wel) minder groot voor de traditionele media, en kan daar misschien (opnieuw) wat meer tijd en ruimte besteed worden aan de echte, diepgravend onderzoeksjournalistiek die de laatste jaren aan lagerwal is geraakt.

Bronnen

[1] De Graeve, F. (2012) Journalistiek in 2013 [gastcollege] [powerpointpresentatie]. Brussel: Hogeschool-Universiteit Brussel.

[2] Redden, J. & Witschge, T. (2010). “A New News Order? Online News Content Examined.” In New Media, Old News: Journalism and Democracy in the Digital Age. Ed. Fenton, N. Geraadpleegd via http://books.google.be/

[3] Chyi, H.I. (2001). “The Medium is Global, the Content is Not: The Role of Geography in Online Newspaper Markets.” The Journal of Media Economics 14.4: 231-248.

[4] Deuze, M. (2003). “The web and its journalisms: considering the consequences of different types of newsmedia online.” New Media & Society 5.2: 203-230.

Advertenties

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s